محمد بن جرير الطبري ( مترجم : پاينده )
1584
تاريخ الطبرى ( فارسي )
و هم او گويد كه جنگ فحل پيش از دمشق بود و سپاهيان متفرق فحل سوى دمشق رفتند و مسلمانان به تعقيب آنها سوى دمشق شدند . به پندار وى جنگ فحل به سال سيزدهم هجرت و ماه ذى قعده بود . واقدى نيز چون ابن اسحاق فتح دمشق را به سال چهاردهم مىداند . به پندار وى محاصرهء شهر دراز شد و هم به پندار وى جنگ يرموك به سال پانزدهم هجرت بود و در اين سال در ماه شعبان ، هرقل پس از جنگ يرموك از انطاكيه سوى قسطنطنيه رفت و پس از يرموك در شام جنگى نبود . ابو جعفر گويد : پيش از اين ، از روى روايتها گفتهايم كه جنگ يرموك به سال سيزدهم هجرت بود و خبر مرگ ابو بكر در آخر همان روز كه روميان هزيمت شدند به مسلمانان رسيد . عمر دستور داده بود كه پس از فراغت از يرموك سوى دمشق روند . طبق اين روايتها جنگ فحل پس از فتح دمشق بود و پس از آن نيز و پيش از آنكه هرقل سوى قسطنطنيه رود ميان مسلمانان و روميان جنگها بود كه ان شاء الله در موقع خود ياد مىكنيم . در همين سال يعنى سال سيزدهم هجرت عمر بن خطاب ، ابو عبيد بن مسعود ثقفى را سوى عراق فرستاد كه به گفتهء واقدى در همين سال به شهادت رسيد ولى ابن اسحاق گويد : جنگ پل كه ابو عبيد بن مسعود ثقفى در اثناى آن كشته شد به سال چهاردهم هجرت بود . سخن از واقعه فحل به روايت ديگر : ابو جعفر گويد : اكنون حكايت فحل را بگوييم كه ضمن فتوح سپاهيان شام در بارهء آن اختلاف هست و اين اختلاف شگفت آور است كه حوادث به هم نزديك بوده است .